Azerbaycan’ın Egemenliği, Bizim Kardeşliğimiz

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik, güncel siyasi tartışmaların ötesinde tarihsel, kültürel ve stratejik bir sürekliliğe sahiptir.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler, dönemsel siyasi gelişmelerin veya güncel tartışmaların sınırlarına sığdırılamayacak kadar köklü bir tarihsel ve kültürel temele dayanmaktadır. Ortak dil, tarih ve kültürün oluşturduğu yakınlık, zaman içerisinde stratejik ortaklığa dönüşmüş; iki devlet arasındaki ilişkiler karşılıklı güven ve dayanışma temelinde gelişmiştir.

Son günlerde Azerbaycan’daki başörtüsü uygulamaları üzerinden gündeme gelen tartışmalar, iki ülke arasındaki kardeşliğin hangi ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini yeniden hatırlatmaktadır. Bu noktada öncelikle vurgulanması gereken husus, Azerbaycan’ın bağımsız ve egemen bir devlet olduğudur.

Egemenlik ve karşılıklı saygı

Her devlet, kendi anayasal düzeni, toplumsal yapısı ve tarihsel deneyimleri doğrultusunda iç politikalarını belirleme yetkisine sahiptir. Azerbaycan’ın eğitim, laiklik ve kamusal yaşam alanındaki düzenlemeleri de bu çerçevede değerlendirilmelidir. Söz konusu uygulamalar üzerine farklı görüşler dile getirilebilir; din ve vicdan özgürlüğü ile eğitim hakkı bakımından hukuki tartışmalar yürütülebilir. Ancak bu tartışmalar, bir devletin egemenlik hakkını veya iki ülke arasındaki tarihsel kardeşliği sorgulamanın gerekçesine dönüştürülmemelidir.

Türkiye ile Azerbaycan’ın laiklik anlayışları, siyasal tecrübeleri ve toplumsal dinamikleri birebir aynı değildir. Bu farklılıklar, ülkelerin kendilerine özgü tarihsel gelişimlerinin doğal sonucudur. Kardeşlik ise her konuda aynı düşünmeyi değil, farklılıklara rağmen karşılıklı saygıyı sürdürebilmeyi gerektirir.

Tarihsel dayanışmadan stratejik ortaklığa

Nitekim Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler yalnızca kültürel yakınlığa dayanmamaktadır. Karabağ meselesinde sergilenen dayanışma, 6 Şubat depremlerinde Azerbaycan halkının Türkiye’ye uzattığı yardım eli ve enerji, ulaştırma ve güvenlik alanlarında gelişen iş birliği, bu kardeşliğin somut göstergeleridir.

Günümüzde Güney Kafkasya’nın değişen jeopolitik dengeleri dikkate alındığında, Türkiye–Azerbaycan ilişkilerinin önemi daha da belirginleşmektedir. Bu nedenle güncel toplumsal tartışmaların, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın ve karşılıklı güvenin önüne geçirilmemesi gerekir.

Egemenliğe saygı, kardeşliğin karşıtı değil; onun vazgeçilmez koşuludur.

Azerbaycan’ın iç meseleleri öncelikle Azerbaycan halkının, hukuk düzeninin ve yetkili kurumlarının sorumluluğundadır. Türkiye’den dile getirilen farklı değerlendirmeler ise karşılıklı saygı ve yapıcı diyalog sınırlarında kalmalıdır.

Unutulmamalıdır ki Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik, hükümetlerin, siyasi görüşlerin ve dönemsel tartışmaların ötesinde tarihsel bir sürekliliğe sahiptir.

Çünkü gerçek kardeşlik, aynı düşünceleri paylaşmak kadar, farklı düşüncelere rağmen birbirinin yanında durabilmektir.

Doç. Dr. Çağlar Erbek · Akademisyen · Yazar · Düşünür